Lễ Vu Lan (Rằm tháng 7) - Mùa báo hiếu mẹ cha

# Lễ Vu Lan (Rằm tháng 7) - Mùa báo hiếu mẹ cha

*"Đi khắp thế gian không ai tốt bằng mẹ*

*Gánh nặng cuộc đời không ai khổ bằng cha."*

Tháng 7 Âm lịch hằng năm thường mang đến những cơn mưa ngâu rả rích, và trong bầu không khí se lạnh ấy, Lễ Vu Lan (diễn ra vào ngày 15/7 Âm lịch) lại đưa chúng ta trở về với thứ tình cảm thiêng liêng nhất: Tình mẫu tử, phụ tử. Đây là một trong những ngày đại lễ quan trọng nhất của Phật giáo và đã trở thành một nét đẹp văn hóa tâm linh của người Việt.

1. Điển tích Mục Kiền Liên cứu mẹ

Nguồn gốc của Lễ Vu Lan bắt nguồn từ sự tích Bồ tát Mục Kiền Liên - một đệ tử xuất chúng của Đức Phật. Khi dùng tuệ nhãn nhìn xuống cõi âm, ông xót xa thấy mẹ mình là bà Thanh Đề đang bị đọa làm ngạ quỷ (quỷ đói), chịu nhiều cực hình vì những nghiệp ác đã tạo khi còn sống.

Thương mẹ, Mục Kiền Liên mang cơm dâng mẹ, nhưng vì nghiệp chướng quá nặng, cơm vừa đưa lên miệng đã hóa thành than hồng. Đức Phật dạy rằng: "Dù ông có thần thông quảng đại đến đâu cũng không thể một mình cứu được mẹ. Cách duy nhất là nhân dịp Rằm tháng Bảy, khi chư tăng sau ba tháng an cư kiết hạ có đạo hạnh thanh tịnh, hãy sắm sửa lễ vật cúng dường mười phương Tăng để nhờ sức mạnh chú nguyện của đại chúng mới giải thoát cho mẹ". Làm theo lời Phật, mẹ của Mục Kiền Liên đã được siêu thoát. Kể từ đó, Lễ Vu Lan báo hiếu ra đời.

2. Ý nghĩa của Lễ Vu Lan và Lễ Xá tội vong nhân

Ở Việt Nam, Rằm tháng Bảy bao gồm hai sự kiện diễn ra song song:

• Lễ Vu Lan (Báo hiếu): Dành cho những người đang sống, nhắc nhở đạo làm con phải biết hiếu thuận, phụng dưỡng cha mẹ khi còn tại thế, và cầu siêu cho cha mẹ đã khuất.
• Lễ Xá tội vong nhân (Cô hồn): Mang ý nghĩa nhân đạo, thể hiện lòng thương xót đối với những linh hồn bơ vơ, không nơi nương tựa, không ai thờ cúng. Mâm cúng cô hồn thường đặt ngoài sân với cháo loãng, muối gạo, bỏng ngô... để bố thí cho các vong linh.

3. Nghi thức "Bông hồng cài áo" đầy xúc động

Trong ngày Lễ Vu Lan, tại các ngôi chùa, một nghi thức vô cùng ý nghĩa được cử hành là "Bông hồng cài áo", do Thiền sư Thích Nhất Hạnh khởi xướng vào những năm 1960.

• Những ai may mắn còn cả cha lẫn mẹ sẽ được tự hào cài lên ngực mình một bông hồng đỏ thắm, nhắc nhở họ trân trọng từng phút giây hạnh phúc.
• Những ai chỉ còn cha hoặc mẹ sẽ cài một bông hồng màu nhạt (hoặc hoa hồng lai trắng).
• Những ai đã mất cả cha và mẹ sẽ ngậm ngùi cài lên ngực bông hoa màu trắng buồn bã, như một sự tưởng nhớ khôn nguôi về đấng sinh thành.

Lễ Vu Lan không chỉ là một nghi thức tôn giáo, mà là một nhịp dừng tĩnh lặng để mỗi chúng ta soi lại mình, tự hỏi bản thân đã làm gì để đền đáp công ơn như trời biển của đấng sinh thành.